Feb
14
2012
ในระบบครอบครัวการพูดจาสนทนา
กันใช้ภาษถิ่นซึ่งถือว่าเป็นการรักษาวัฒนธรรมทางภาษา การเรียกชื่อในเครือญาติชาวเทศบาลตำบล
เมืองเก่ากำหนดตายตัวไว้ดังนี้
ความหมายภาษาไทย ความหมายภาษาถิ่นอีสาน
๑. พ่อ แม่ เรียก พ่อ แม่ หรือ อีพ่อ อีแม่
๒. ปู่ ย่า เรียก ปู่ หรือ พ่อปู่ , ย่า หรือ แม่ยา
๓. ตา ยาย เรียก พ่อตา แม่ยาย หรือ ตา ยาย
๔. พ่อภรรยา เรียก พ่อเฒ่า
๕. แม่ภรรยา เรียก แม่เฒ่า
๖. เขย เรียก ลูกเขย หรือ เขย Continue Reading »
Feb
14
2012
ถัดจากนี้ยังไม่สามารถติดตามได้ว่า เรียกกันอย่างไรแน่นอน แต่คาดว่าน่าจะหมด
เพียงเท่านี้
มีบางคำที่มักคุ้นหูของคนทั่วไป เช่น
เฒ่าดอง หมายถึง คำที่ใช้เรียกคนที่เป็นญาติโดยการเกี่ยวดอง
เฒ่าจ้ำ เรียกคนที่ติดต่อระหว่างผีปู่ตา กับประชาชนในหมู่บ้าน
พ่อโซ่น แม่โซ่น พ่อตู้ แม่ตู้ ใช้เรียกผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้าน เป็นคำใช้เรียกโดยทั่วไป
เช่นกับคำว่า พ่อใหญ่ แม่ใหญ่
มีคำที่ใช้เป็นสากลในการเรียกชื่ออีก ๒ คำ นิยมนำไปเรียกชื่อเด็กเป็นชื่อสำรองที่คน
ทั่วไปในบ้านสามารถนำไปใช้กับลูก ๆ
ชาย เรียก บักหำ อ้ายหำ หำ (หรือบักหำน้อย) Continue Reading »
Feb
14
2012
มากขึ้น แล้วนำเอาวัฒนธรรมของตนผสมผสานกันเข้า คือค่อยๆ กลมเกรียวกัน นี้ก็เป็นปัจจัยสำคัญ
ที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางประเพณีและวัฒนธรรมอีสาน
ข) การศึกษา
การศึกษาในปัจจุบันมีบทบาทสำคัญในการก่อให้เกิด “สังคมเรียนรู้ (Knowledge
society)” ซึ่งเป็นวิถีชีวิตของคนในสังคม ต้องมีความใฝ่รู้อันนำไปสู่ ”สังคมแห่งความคิด
(Thinking society)” เพราะในอนาคตการวัดความเจริญทางสังคมจาก อัตราการรู้คิด (Metal literacy
rate) และอัตราการรู้จักเรียนรู้ด้วยตนเองของคนในสังคมมากกว่าการที่จะวัดจากอัตราการรู้
หนังสือ (Literacy rate) เพียงอย่างเดียว ดังนั้นจะเห็นได้ว่าสังคมที่มีความเจริญแล้วการศึกษาต้อง
ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการคัดแยก (Classify) คน เพื่อเข้าสู่การศึกษาที่ผูกพันกับอาชีพในอนาคต Continue Reading »
Feb
14
2012
โรงเรียนพระปริยัติธรรม ๑ แห่ง ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจำนวน ๒ แห่ง ศูนย์การเรียนชุมชนประจำ
ตำบล ๒ แห่ง ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน ห้องสมุดประชาชนจำนวน ๕ แห่ง
การศึกษามีความก้าวไกลไปข้างหน้าประชาคมโลกล้วนต้องศึกษาเรียนรู้โลกให้
กว้างไกลเพื่อทันต่อเหตุการณ์โลก จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องศึกษาเรียนรู้และนำเอาประเพณี
วัฒนธรรมใหม่เข้ามากปรับใช้ให้เข้ากับเหตุการณ์ปัจจุบัน ชาวเทศบาลตำบลเมืองเก่าก็เป็น
เช่นเดียวกันกับประชาคมโลกส่วนใหญ่ นี้ก็เป็นปัจจัยหนึ่งที่นำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงทาง
ประเพณีวัฒนธรรม ตลอดจนประเพณีฮีตสิบสองก็ย่อมมีการเปลี่ยนแปลงเช่นเดียวกัน
ค) ระบบสาธารณะสุข
ประชาชนในเขตเทศบาลตำบลเมืองเก่าแต่ก่อนนั้นการรักษาพยาบาลกันตามหมอ
ชาวบ้าน และเชื่อตามประเพณี บางเรื่องถือว่าผิดฮีตผิดครอง เช่นคนปวดท้องเพราะการรับประทาน Continue Reading »
Feb
14
2012
จากการสำรวจข้อมูลเกี่ยวกับความเชื่อ ของชาวบ้านในเขตเทศบาลตำบลเมืองเก่า ก็ทำ
ให้ทราบว่า ชาวเทศบาลตำบลเมืองเก่าก็มีความเชื่อด้านผีสาง และ การขะลำ (แสลง) เหมือนๆ กับ
ชาวอีสานแถบอื่น แต่จะพิเศษกว่าที่อื่นนั่นก็คือความเชื่อเกี่ยวกับการทำบุญผะเหวด
จึงเห็นได้ว่าวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่นอีสานต่างก็เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาในทุก
แง่ทุกมุมทั้งความเชื่อ วิถีชีวิตและประเพณีวัฒนธรรม เป็นสิ่งบ่งบอกว่าพระพุทธศาสนา
เจริญรุ่งเรืองมานานแสนนานในดินแดนนี้ จนผสมกลมกลืนกับวิถีชีวิตของคนในถิ่นนี้ โดยสังเกต
จากวัฒนธรรมประเพณีฮีตสิบสองครองสิบสี่ ที่ชาวอีสานถือปฏิบัติกันมาจนเป็นเอกลักษณ์ และย้ำ
เตือนถึงความศรัทธาเชื่อมั่นในพระพุทธศาสนาของคนถิ่นนี้และงานบุญประเพณีฮีตสอบสองครอง
สิบสี่ซึ่งเป็นวิถีชีวิตที่งดงามของวัฒนธรรมของคนอีสานสะท้อนถึงความกตัญญู ความสามัคคีโดย
พื้นฐานมาจากพระพุทธศาสนา ที่มีความภาคภูมิใจยิ่งนักกับพระพุทธศาสนา แต่สิ่งหนึ่งที่รู้สึกวิตก Continue Reading »